Film van de week: A Serious Man

De grootste kunstwerken zijn het lastigst te interpreteren. Dat geldt evenzeer voor schilderijen als voor romans en films. Waar 'gaan' de Mona Lisa, de Don Quichotte of Citizen Kane over?

Dat vraag je je ook af na het bekijken van 'A Serious Man', de nieuwste film van de Amerikaanse filmbroertjes Coen (Ethan en Joel). Waar heb je naar gekeken? Naar een modern Jobverhaal, zo zeggen de filmrecensenten in koor. Hoofdpersoon Larry Gopnik is immers een man die ogenschijnlijk niets heeft gedaan, en achter elkaar alles kwijtraakt: zijn vrouw, zijn tuin, zijn huis, zijn onkreukbare reputatie als wiskundedocent en zelfs zijn broer. Alleen zijn (Joodse) geloof heeft hij nog, zij het wankelend.

Maar het Jobverhaal is te simpel om een meesterwerk als 'A Serious Man' in zijn geheel te duiden. Met evenveel gemak kun je het een film over demonen noemen (waar de proloog ook mee begint), over schuld, of over toeval (vandaar al die aandacht voor het onzekerheidsprincipe van Heisenberg). En is Larry Gopnik wel de echte hoofdpersoon van de film? Gopniks zoon Danny komt weliswaar minder vaak in beeld, maar het is zijn Bar Mitswa waar alles in het verhaal naartoe drijft. Bovendien gaat de film voornamelijk over moderne (jaren '70) verleidingen (marihuana, vrije seks, gokken) die ten zeerste bij de puberworstelingen van Danny horen. Hoe kun je je ziel redden in de moderne wereld, zo vraagt de film af? En hoe moet je omgaan met de schuld die dat oplevert?

Mijn eigen duiding: de tien geboden. Alle geboden worden overtreden, achter elkaar, door de verschillende personages. Overal in de film zie je ook de stenen tafelen staan. Nog een: de tien plagen van Egypte? Wie biedt er meer?

'A Serious Man' is een heerlijke film. Prachtig gemaakt, met een fijn oog voor de treurige vrolijkheid van de jaren zeventig (brillen, oranje tapijt) en met een fraai ritme dat we zo goed van de Coen-broertjes kennen. Waar hij eigenlijk over gaat? Kijk, puzzel en twijfel. Zo werken meesterwerken.

Louis Stiller

Meer informatie

Trailer:

- Alle films van de week
- Meer video's op het Schrijven Online Youtube-kanaal