Film van de week: Agora

Historische films en romans hebben een wezenlijk probleem. Niet dat ze in het verleden spelen (want dat kunnen we met allerlei ingenieuze en verbeeldingsvolle technieken oplossen), maar dat ze in het heden gemaakt zijn. Wie naar Spartacus (1960) van Stanley Kubrick kijkt, kijkt naar jaren-50-iconen uit Hollywood: de gespierde Kirk Douglas, de koele Jean Simmons en de wrede Laurence Olivier. En Conan the Barbarian uit 1982 was niet zozeer een film over een prehistorische liefde ("He conquered an empire with his sword. She conquered HIM with her bare hands"), maar een heldenfilm-jaren-tachtig-stijl met een langharige Arnold Schwarzenegger.

Belangrijker nog is de boodschap die onder die films schuilt, en die destijds met gemak werd begrepen, maar die nu schuil gaan achter de spieren van Schwarzenegger en de geloken ogen van Simmons. Boodschappen over de koude oorlog, bewapeningswedlopen, pacifisme.

Hoe zullen we over tien, dertig, vijftig jaar naar Agora kijken? De historische film over de strijd tussen christenen, joden en het laatste restje egyptische isis-aanhangers roept het Alexandrië van het jaar 391 op, in prachtige beelden, maar daaronder smeult een boodschap die door ons makkelijk begrepen kan worden: een godsdienstoorlog ligt zo weer op de loer. Wie Afghanistan, Irak en Soedan wil zien als het front van een oorlog tussen christenen en mohammedanen, herkent in Agora meer dan alleen het fraaie spel van Rachel Weisz (Hypatia), Max Minghella (Davus) en Orestes (Oscar Isaac).

De eerste is de hoofdrolspeler: een prachtige, zelfstandige filosofe die lesgeeft aan een groepje leergierige jongeren, waaronder Orestes, telg uit een oud Egyptisch geslacht. Als filosofe staat Hypatia boven de religieuze partijen, die zich steeds meer beginnen te roeren. De christenen blijken aan de winnende hand. Eerst verslaan ze het restje van de oude Isis-aanhangers in de tempel, dan gaan ze de joden te lijf. Ook Hypatia wordt gedwongen te kiezen en te knielen voor een geloof dat zijn liefdevolle boodschap lijkt te zijn vergeten, en alleen maar denkt aan strijd en winnen.

Doet dat ons ergens aan denken? En: is dat erg? Nee, erger is dat kijkers over veertig jaar die boodschap niet meer zullen zien en voelen, maar alleen kijken naar een fraaie, maar gedateerde film over een godsdienstoorlog aan het eind van de vierde eeuw.

Meer informatie

Trailer:

- Alle films van de week
- Meer video's op het Schrijven Online Youtube-kanaal