Film van de week: Capitalism: A Love Story

Laat de naam Michael Moore vallen en de Rode Zee splijt uiteen. Aan de ene kant staan de mensen die hem toejuichen, alsof hij de Fidel Castro van de documentairefilm is. Aan de andere kant - veelal aan de rechterzijde van het politieke spectrum - staan de mensen die hem het liefst onder de grond zagen verdwijnen. Voor hen is Moore de filmmaker die geen fatsoen heeft, die solide, eerlijke bedrijven en zakenmensen aan het kruis nagelt, en in feite gewoon een old-school communist is.

Als dat zo is, dan is dat maar zo, moet Moore gedacht hebben. In zijn laatste film, Capitalism: A Love Story, laat hij niets aan het toeval over. Kijk alleen al naar de titel: het cynisme druipt ervan af. Een liefdesverklaring aan het kapitalisme. Ja hoor! En ergens in zijn film laat hij ook een venijnig statistiekje zien: als men nu echt zou mogen kiezen, zou eenderde van de Amerikanen voor het socialisme kiezen. Hoezo pseudo-socialist?

Moore's films - en dus ook 'Capitalism' - zijn voor veel filmmakers lastig in te delen. Sommigen noemen ze filmische essays, en verwijten Moore vervolgens ongenuanceerdheid. Anderen zien zijn films als documentaires en vinden ze vooringenomen. Maar Michael Moore's films zijn geen essays of journalistieke documentaires. Het zijn pamfletten. Bedoeld om te stangen, te prikkelen, om de boel in vuur en vlam te zetten. Vandaar de ongenuanceerdheid, de vooringenomenheid. Een pamflet is nu eenmaal een serieus, politiek instrument: je probeert mensen voor jouw standpunt te winnen. Met alle retorische - en alle andere - middelen vandien.

En zo zien we Moore zijn oude truc uithalen: hij gaat persoonlijk aantonen dat het systeem kapot is. Daarvoor gaat hij met geldzakken naar Wall Street, en eist het geld van het volk terug. Natuurlijk wordt hij overal geweigerd, en duwen beveiligingsmedewerkers hem weg uit de banken en effectenkantoren. Maar dat is het spel. En dat spel beheerst Moore nu eenmaal.

De les die je eruit kunt leren is wederom: begrijp je genre, en geef genoeg aanwijzingen aan je publiek om te begrijpen hoe ze je film (of boek) moeten lezen. Dat er vervolgens critici zijn die het niet eens zijn met je pamflet of de gebruikte argumenten: het zij zo. Dat is een ingecalculeerd risico. En risico's, daar weten kapitalisten en communisten nu eenmaal alles van. En tegelijkertijd ook niets.

Meer informatie

Trailer:

- Alle films van de week
- Meer video's op het Schrijven Online Youtube-kanaal