Film van de week: Un prophète

In sommige films zitten zoveel emoties, verhalen en lessen verborgen dat ze je horendol maken. 'Un prophète' van Jacques Audiard is zo'n film. Gelaagd, suggestief, heftig en toch teder, huiveringwekkend en opwekkend tegelijkertijd. Alleen de grote films kunnen zich zulke tegenstellingen veroorloven.

Een van de lessen die je uit Audiards film kunt trekken is het dramatische gebruik van ruimte. In teveel verhalen en films speelt de ruimte nauwelijks een rol. Het is decor, een achtergrondje, een fraai hotel waar de hoofdpersoon binnenstapt, een nondescripte huiskamer waar het spel zich afspeelt. En dat terwijl elke ruimte de dramatiek of de heroïek kan vergroten. De donkere verregende straten van New York in 'Taxi Driver', de genadeloze jungle van 'Apocalypse now', de vrijheid van de woestijnwegen in 'Easy Rider': bij al deze films wordt de ruimte een van de hoofdpersonages: zij zorgt voor spanning, dreiging en tegenspel.

Bij 'Un prophète' gaat het om de gevangenis als dramatische ruimte. Maar waar andere gevangenisfilms grote galmenddichtstlaande poorten, wachttorens en verlangend uitzicht laten zien, daar zien we bij 'Un prophète' voornamelijk binnenruimte. De hoofdpersoon, Malik El Djebena (ongelofelijk sterk gespeeld door Tahar Rahim), zien we van dichtbij, met zijn geschonden gelaat, waarbij er maar heel zelden iets van de ruimte te zien is: een afgebladderde muur, een schuifhek, een stenen douche, een stoel, een bed. Daardoor voel je al snel je keel en maag samentrekken: claustrofobie is makkelijk op te wekken, zeker met de dichte camerastandpunten die Audiard hanteert. Zelfs de buitenruimte - op de luchtplaats - is onveilig en krampachtig. Geen grote open ruimte hier, zoals in The Shawshank Redemption of Midnight Express, maar een gevaarlijke corridor, omringd met hoge hekken waarvan je het eind nooit ziet.

Pas later wordt de ruimte fijner, knusser, ruimtelijker, als Malik mag verhuizen naar de cellengroep van de Corsicanen. Gezellig is niet helemaal het goede woord, maar als hij koffie zet voor zijn gangsterbaas of in de keuken werkt, begint de ruimte vóór hem te werken. De camera wijkt iets naar achteren, de ruimtes zijn groter.

Het knappe is dat de wereld 'buiten' vervolgens weer als bedreigend wordt neergezet. Het koude ochtendlicht, als Malik voor het eerst op verlof mag, is een eerste signaal. Krappe auto's en overvolle, koude winkels drukken de sfeer: buiten is het niet pluis. Het hoogtepunt daarvan is een reisje naar Marseille, als hij met handboeien aan de prachtige bergachtige omgeving in wordt gereden en achter in de auto in elkaar wordt geslagen door een moslim-bende. Dan begint ook de film te keren, dankzij twee herten - symbool voor de ultieme vrijheid. Even later zit Malik aan een strandtentje, met zijn voeten in het zand, de blauwe lucht boven hem. De ruimte zegt: nu komt het goed. En het komt inderdaad goed.

Meer informatie

Trailer:

- Alle films van de week
- Meer video's op het Schrijven Online Youtube-kanaal