Sommige schrijvers hanteren een schrijfplan voor hun verhalen, maar laten het plan halverwege het proces links liggen. Schrijven Online biedt enkele tips om een schrijfplan efficiënt te gebruiken tijdens het schrijven.

In een schrijfplan beschrijf je de hoofdlijnen van het verhaal, scène per scène. Voor sommige genres is een plan bjna onmisbaar, zoals auteur John Grisham eens zei: ‘Als je suspense schrijft, moet je weten waar je naartoe werkt, omdat je zo nu en dan subtiele hints aan de lezer moet geven. Met een schrijfplan weet ik altijd waar het verhaal naartoe gaat.’

• Voorbereiding

Voordat je aan de slag gaat, is het belangrijk om het schrijfplan even links te laten liggen. Begin ook nog niet met schrijven, maar neem afstand van het verhaal zodat je enkele dagen later met een fris hoofd kunt beginnen. Een veelvoorkomend probleem met het schrijven van een schrijfplan, is dat je het verhaal door en door in je hoofd hebt. Je loopt vervolgens het risico dat je informatie weg gaat laten in het verhaal die de lezer juist nodig heeft. Gun jezelf tijd daarom de tijd voordat je aan de slag gaat om van het ‘dat snapt de lezer toch wel?’-idee af te komen.

Werk vervolgens per scène, zodat je gemakkelijk kunt terugvallen op duidelijke secties in het schrijfplan. Lees na het afmaken van een scène ook altijd de volgende scène in het schrijfplan goed door. Zo heb je de voorgaande scène nog vers in je gedachten en kun je aanpassingen en notities maken om te voorkomen dat je die de volgende schrijfsessie vergeet.

In deze fase kan het voorkomen dat sommige verhaallijnen anders uitpakken dan je had verwacht, misschien omdat het originele plan toch niet zo goed was of omdat je op een nieuw idee bent gekomen. Maak je hier geen zorgen over; over het algemeen pakt het nieuwe idee zelfs beter uit. Bedenk dat je tijdens het schrijven een levend verhaal maakt met bruisende personages die elk ingrijpende ontwikkelingen ondergaan. Je zult ingevingen krijgen die je tijdens het maken van het schrijfplan niet had kunnen voorzien. Speel in op deze ingevingen; het zijn immers de magische momenten van het schrijven.

• Vul het plan aan

Zelden zal het plan tot op het woord gevolgd worden. Aanpassingen zijn altijd onvermijdelijk, dus bereid je voor op meerdere versies van je schrijfplan. Een goede methode om dit te doen, is door een apart document naast je plan te maken waarin je alle veranderingen bijhoudt. Hierin kun je noteren welk effect de veranderingen hebben en in welke scène er daardoor iets aangepast moet worden. Na het schrijven van tweehonderd pagina’s is het immers lastig om bij te houden dat je op pagina vijftig nog iets moet schrappen.

Een dergelijk document zal er ook voor zorgen dat je niet afgeleid wordt door kleine details zoals een zin toevoegen of schrappen. Door alles op een rijtje te hebben, kun je het van je afzetten en doorwerken. Hetzelfde geldt als je tijdens het schrijfproces ineens een idee krijgt voor een compleet ander verhaal. Maak hier notities van zodat je er later op terug kunt komen. Neem desnoods een dag de tijd om het idee van je af te zetten zodat je er weer vol tegenaan kunt.

• Schrijf door een writer’s block heen

Hoewel je zelfs met een schrijfplan nog op een writer’s block kunt stuiten, kan het plan weldegelijk helpen bij het voorkomen ervan. De oplossing ligt bij de bovengenoemde werkwijze: neem na elke schrijfsessie de tijd om na te denken over de volgende scène. Zo bereid je jezelf voor, maar kun je ook brainstormen over eventuele aanpassingen of verbeteringen. Als je dit consequent blijft doen, zul je elke keer dat je aan de slag gaat vol ideeën zitten. Zo niet, dan kun je altijd de betreffende scène in het schrijfplan erbij pakken om je gedachten op te frissen.

• Schrijf nu, herschrijf later

Door aanpassingen te maken in het schrijfplan, zal de neiging groot zijn om ook scènes in het verhaal te herschrijven. Geef hier echter niet aan toe. Een goede methode om dit te doen, is door na elke schrijfsessie het geschreven stuk na te kijken. Vervolgens kun je tijdens de volgende schrijfsessie de te schrijven scène nalezen in het schrijfplan. Zo vermijd je dat je de ervoor geschreven scène een dag later nog bekijkt, want over het algemeen ga je daardoor herschrijven.

Welke methode je ook hanteert, zorg ervoor dat al het materiaal dat je wilt herschrijven gemarkeerd wordt zodat je er aan het eind van je verhaal op terug kunt vallen. Herschrijf niet tijdens het schrijfproces, want daarmee loop je de kans in een spiraal terecht te komen waardoor je niet meer vooruit komt. Onder herschrijven verstaan we:

- scènes en zinnen herschikken, toevoegen of schrappen;
- opschonen van scènes (zinnen actief maken, herhalende woorden schrappen);
- details toevoegen, eventueel door meer onderzoek te doen;
- kleine elementen aanpassen, zoals het verbeteren van spelfouten.

• De puntjes op de i

Met een duidelijk schrijfplan kun je dus niet alleen efficiënter het verhaal uitwerken, maar ook effectiever herschrijven. Door je te houden aan het schrijfplan, zul je merken dat het schrijfproces veel minder tijd in zal nemen. Neem echter tussen het schrijfproces en de herschrijffase voldoende tijd om op adem te komen, net zoals je dat zou doen tussen het schrijven van het plan en het verhaal. Het zal je verbazen hoe goed het verhaal er uiteindelijk uit zal zien.

Door: Reinoud Schaatsbergen

Bron: www.writersdigest.com/whats-new/how-to-use-an-outline-to-write-a-first-d...

« terug naar het nieuwsoverzicht

Gerelateerd nieuws: