Interview met Lisa Kuitert

Auteur van Over redactie

Lisa Kuitert, hoogleraar Boekwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam, schreef Over redactie in de Schrijfbibliotheekserie van Augustus en Schrijven Online. Het gaat over de mores en sores van literaire uitgeverijen. Wat moet je als schrijver weten over redactievoering en -organisatie? Een interview en een voorpublicatie.

Vanwaar dit boek? Was er nog niet voldoende kennis over redactie en uitgeverij?
“Er bestaan wel technische handboeken vóór redacteuren, maar nog niets iets óver redacteuren. Als je als schrijver in contact komt met uitgeverijen en de daar werkzame redacteuren is het wel zo prettig om te weten wat je je bij de inbreng van zo’n redacteur moet voorstellen. Ik heb gemerkt dat beginnende schrijvers soms huiverig zijn voor redactie omdat ze denken dat er van alles met hun tekst gebeurt zonder dat ze daar verder zelf nog invloed op kunnen uitoefenen. Alsof hen de pen wordt afgenomen, zal ik maar zeggen. Dit boek legt uit hoever een redacteur kan en mag gaan en wat het effect van een redactie-ingreep kan zijn. Ik denk dat het boek de huiver van de beginnende schrijver wel wegneemt, al zal hij na lezing ook beseffen dat hij er met de neus bovenop moet blijven zitten.”

Wat zou je als schrijver moeten weten van uitgeverijen?
“De schrijver doet het werk, laten we dat voorop stellen. Maar de uitgeverij maakt van jouw tekst het boek dat de lezers later in handen krijgen. Dat is een proces waarin meer gebeurt dan alleen wat punten en komma’s veranderen. De uitgeverij denkt me je mee. Als je een tekst geschreven hebt, kun je er zelf vaak niet meer helder naar kijken, en dan kunnen de opmerkingen van een redacteur precies alles op zijn plaats doen vallen. En de uitgeverij komt met ideeën over omslag, titel, de flaptekst, de promotie: allemaal niet onbelangrijk! Dat kán een boek maken of breken.”

Is de uitgeverij nog steeds de plek waar de vakmensen zitten die mooie boeken proberen te maken?
“De uitgeverij is zeer sterk veranderd, er wordt bijvoorbeeld steeds meer uitgegeven. Als een redacteur vroeger aan vier boeken tegelijk werkte, dan zijn dat er nu tien. Dat betekent al dat er per auteur maar weinig aandacht overblijft. Ik denk wel dat redacteuren nu harder werken dan pakweg 20 of 30 jaar geleden. Ze werken ’s avonds en in het weekend maar al te vaak door. Gelukkig zitten er op uitgeverijen nogal altijd veel vakmensen die mooie boeken willen maken. Anders ga je dat vak niet in. Ik ken geen een redacteur die niet ook, op zijn minst een beetje, boekengek is.”

Wat zou je beginnende schrijvers aanraden, als ze op zoek gaan naar een goede uitgever?
“Niet te snel tevreden zijn met jezelf: kies een strenge uitgeverij. Laat je met andere woorden ook echt ‘redigeren’. Maar let op dat jouw manuscript niet een commercieel standaardjasje aangemeten wordt, je moet wel je eigen geluid behouden.”

Terug naar Over redactie