d, t of dt?
- login of registreer om te reageren
d, t of dt?
Voor wie zich nog steeds afvraagt hoe het nou precies zit, leg ik het hier nog eens uit.
Van het dt-gebeuren heb je alleen last bij werkwoorden. Maar dat hebben de meeste mensen wel door.
word of wordt?
Sommige werkwoorden eindigen op -den.
Bijvoorbeeld vinden, worden, zenden.
Bij zulke werkwoorden kun je niet gewoon horen of er een -t moet staan:
word klinkt precies hetzelfde als wordt.
Dus daar hebben we een trucje voor nodig.
Nou, dan pakken we een werkwoord waar je wél kunt horen of je een -t schrijft of niet.
En dan ga je jezelf beluisteren .
Je luistert naar jezelf als je zegt:
ik loop
jij loopt
loop jij?
Tineke loopt
Enzovoort. Bij lopen kun je duidelijk horen, of er aan het eind een t komt of niet.
Nu neem je je probleem-werkwoord, bijvoorbeeld vind(t) of word(t).
In je zin verander je word(t) in loop(t) en dan hoor je het vanzelf.
Probeer maar even.
Word(t) Anita morgen 25?
Loop(t) Anita morgen 25??
Bij word(t) schrijf je alleen een t als je dat ook zou doen bij loopt.
Je zegt hier loopt en daarom schrijf je ook wordt.
gebeurd of gebeurt?
We gaan nu aan de slag met werkwoorden die beginnen met ge of be of ver.
Moet het zijn: gebeurt of gebeurd? Het kan allebei en de spellingcontrole haalt de fout er niet uit. Wat nu?
Nu vraag je, is het:
a. een gewone tegenwoordige tijd, zoals loopt, of
b. een voltooid deelwoord, zoals gelopen.
Opnieuw: zet er lopen voor in de plaats.
Het is gisteren gebeur(d of t?)
daar maak je dus van:
Het is gisteren gelopen
Het wordt gelopen dus het is een voltooid deelwoord.
Goed. Bij een voltooid deelwoord gebruik je het voltooid deelwoord regeltje.
Dat gaat zo: Je zet een -e achter het voltooid deelwoord en dan beluister je jezelf.
Hoor je nu een d of een t?
Gebeurde.
Je hoort een d.
De oplossing is dus:
Het is gisteren gebeurd.
Het had ook tegenwoordige tijd kunnen zijn:
Dat gebeur(d of t?) mij niet.
Dat loopt mij niet.
Geen ge- woord dus, dwz geen voltooid deelwoord. Gewoon tegenwoordige tijd.
Dan volg je dus gewoon het regeltje voor de tegenwoordige tijd.
Bij gebeuren schrijf je de tegenwoordige tijd net zoals je hem zegt, net als bij lopen.
De oplossing is dan dus:
Dat gebeurt mij niet.
In het begin zit je even te puzzelen, maar je zult zien dat het steeds sneller gaat.
Ik hoop dat dit helpt.
Inloggen
Forum snelkeuze
Op het forum
-
Taal en spelling
-
Algemene oproepen
-
Stijl en techniek
-
Promotie en marketing
-
Overig
Wie is online
Online gebruikers
- Via
- kiksgreggel
- Merelx
- Dineke
- janice
- annemiekv
- Willebethje
- Nestul
- Richard van T.
- Spirit
- Luc
- veenk002
- EileenO
- Sjee
- G.Wolfs
- Eowen
- CorrieGM
- Johanv
- Reinoud Schaats...
- Trenke
Je moet de bb-code wel afsluiten met [/i] ipv [i]
Kan iemand mij uitleggen waarom ik nu niet gewoon italics heb gekregen?
Ik zie het, dank je.
edit: deze ook maar even verbeterd.
Betjes Herinnering aan Holland: betjesonnetje.wordpress.com
Over rijm: http://betjesonnetje.wordpress.com/tag/rijm
Tegelijk
Ik doe het altijd op gevoel, die d, t of dt (en het gaat (bijna) altijd goed). Maar hierover zijn toch al veel meer topics gemaakt?
Ik doe het altijd op gevoel, die d, t of dt (en het gaat (bijna) altijd goed). Maar hierover zijn toch al veel meer topics gemaakt?
Cursussen, scholen, lessen, onderwijzers, noem maar op, dat waren vaak mijn slechtste punten...
EDIT:
O, hier ging iets mis. De laatste zin moest gewoon een aanvulling op het vorige bericht zijn.
@eigen: ongetwijfeld, en er zijn ook boeken over enz. enz.
Maar het blijft altijd nieuw en actueel
Betjes Herinnering aan Holland: betjesonnetje.wordpress.com
Over rijm: http://betjesonnetje.wordpress.com/tag/rijm
Zet de kofschipregel er nog even bij, hebben we dat ook gehad
Micha Meinderts - Sociaal dyslect heeft een nieuwe website!
"De nacht was gevallen en Arthur veegde de scherven bij elkaar." | "Ik ben niet lui, ik bespaar energie." | "Nederlands is makkelijker als je denkt."
Ik verbaas me dat dit alles nog uitleg nodig heeft!
Bij dag en nacht, bij zon en regen
kom je leuke dingen tegen.
(Dr Seuss)
@MichaM: dat laat ik aan jou over
Betjes Herinnering aan Holland: betjesonnetje.wordpress.com
Over rijm: http://betjesonnetje.wordpress.com/tag/rijm
@MichaM: dat laat ik aan jou over
Doe maar niet. Jouw manier van uitleggen is een stuk vriendelijker en blijft waarschijnlijk beter hangen bij mensen die het niet snappen dan mijn botte bijl
Micha Meinderts - Sociaal dyslect heeft een nieuwe website!
"De nacht was gevallen en Arthur veegde de scherven bij elkaar." | "Ik ben niet lui, ik bespaar energie." | "Nederlands is makkelijker als je denkt."
't Kofschip: als de stam van een werkwoord eindigt op één van de medeklinkers (dus niet de klinkers) van 't kofschip, dan gebruik je voor de verleden tijd en het voltooid deelwoord een t. In alle andere gevallen gebruik je een d.
Bijvoorbeeld: Zij wast zich- stam is was, eindigt op s. Deze s zit in 't kofschip, dus verleden tijd is: zij waste. Voltooid deelwoord: zij heeft gewast.
Hij tilt: stam is til, eindigt op l. L zit niet in 't kofschip dus verleden tijd is tilde, voltooid deelwoord getild.
Deze regel geldt natuurlijk niet voor onregelmatige werkwoorden.
Iemand aanvullingen?
Edit:
Ander voorbeeld: gebruiken, stam is gebruik. Eindigt op k, k zit in 't kofschip, dus verleden tijd is gebruikte, voltooid deelwoord is gebruikt.
AAAHHHH help, wassen is onregelmatig.. sorry
“Fantasy is hardly an escape from reality. It's a way of understanding it.”
― Lloyd Alexander
OUCH
Micha Meinderts - Sociaal dyslect heeft een nieuwe website!
"De nacht was gevallen en Arthur veegde de scherven bij elkaar." | "Ik ben niet lui, ik bespaar energie." | "Nederlands is makkelijker als je denkt."
't Kofschip gaat tegenwoordig met alle nieuwe werkwoorden niet meer helemaal op.
Ik heb even geen voorbeeld.
(Ik pieker nog wel even door over zo'n werkwoord en kom het dan vertellen)
Bij dag en nacht, bij zon en regen
kom je leuke dingen tegen.
(Dr Seuss)
Het kofschip is vrij ingewikkeld en niet nodig.
Voor de liefhebbers komt het hier op neer:
In 't kofschip zitten alle stemloze medeklinkers die we in het Nederlands kennen. Je mag er dus ook van maken: 't fokschaap. Het gaat alleen maar om de medeklinkers.
En dan is het regeltje: na een stemloze medeklinker komt in de verleden tijd en bij het voltooid deelwoord een stemloze uitgang, dus t(e)
Voorbeeld: gebeuren, r zit niet in 't kofschip, uitgang wordt dus: d. Gebeurd(e).
Deze uitleg is voor veel mensen verwarrend omdat hij er geen rekening mee houdt dat je in de tegenwoordige tijd wel een -t kunt krijgen: het gebeurt.
Hierboven heb ik het uitgelegd met zo weinig mogelijk jargon, want jargon schrikt ook veel mensen af.
Betjes Herinnering aan Holland: betjesonnetje.wordpress.com
Over rijm: http://betjesonnetje.wordpress.com/tag/rijm
OUCH
“Fantasy is hardly an escape from reality. It's a way of understanding it.”
― Lloyd Alexander
En waar is 't ex-kofschip of 't sexy fokschaap voor de Engelse werkwoorden?
En waar is 't ex-kofsich of 't sexy fokschaap voor de Engelse werkwoorden?
Waar heb jij het nou over?
't ex-fokschaap
Betjes Herinnering aan Holland: betjesonnetje.wordpress.com
Over rijm: http://betjesonnetje.wordpress.com/tag/rijm
Haha, oeps, hersteld.
Met alle nieuwe (Engelse) werkwoorden gaat de regel van 't kofschip net zo goed op. Alleen kijk je dan niet naar de laatste letter van de stam, maar luister je naar de eindklank van de stam. Freelancen. Stam: freelance (zonder e krijg je problemen met de uitspraak: freelanc). Voltooid deelwoord: gefreelancet.
www.helgawarmels.nl
Lees mijn blog op http://www.kok.nl/artikelen/cat/columns/
Dank je Helga.
Dus de regel is: als de stam eindigt op een stemloze klank, krijgen verleden tijd en voltooid deelwoord een stemloze uitgang, -t dus.
En als de stam eindigt op een stemhebbende klank, krijgen verleden tijd en voltooid deelwoord een stemhebbende uitgang, -d dus.
Betjes Herinnering aan Holland: betjesonnetje.wordpress.com
Over rijm: http://betjesonnetje.wordpress.com/tag/rijm
En voor iedereen die er na alle uitleg nog steeds moeite mee heeft, zijn er door de vereniging van dyslecten kaartjes uitgegeven ter grootte van een creditkaart waar de regels worden uitgelegd(meer spellingsregels) en waar mee je bij alle werkwoorden in elke tijd de juiste spelling kunt vinden, ook als je de regels niet kunt onthouden. O.a bij Selecxy boekwinkels te koop.
Naast de boeddha bloeit
kardinaalshoed, monnikskap
salomonszegel.
Dank je wel Marja, super nuttige tip!
Betjes Herinnering aan Holland: betjesonnetje.wordpress.com
Over rijm: http://betjesonnetje.wordpress.com/tag/rijm
Dank jullie allemaal, ik vind het altijd weer verhelderend om even een mini-maxi-opfriscursus te krijgen.
Als je beter kijkt, zie je meer en kom je jezelf tegen.
Geef woorden aan gedachten. Dan hoor je ze beter.
Er zijn ook grotere kaarten met dezelfde hulp in allerlei talen.
Naast de boeddha bloeit
kardinaalshoed, monnikskap
salomonszegel.
@Jaqueline: dank je voor je belangstelling.
Zou jij even willen kijken naar mijn uitleg?
Ik ben zelf tamelijk tevreden over de uitleg van "word of wordt", maar veel minder over "gebeurt of gebeurd". Ik zal binnenkort de lay out nog eens aanpassen, dat zal al schelen.
@Marja: dank je voor de aanvulling. Er zijn vast mensen die dit topic lezen en die er nut van hebben.
Betjes Herinnering aan Holland: betjesonnetje.wordpress.com
Over rijm: http://betjesonnetje.wordpress.com/tag/rijm
Zoals ik de Engelse werkwoorden op een papiertje kreeg:
Pas de regels toe zoals bij het vervoegen van Nederlandse werkwoorden. Uitbreiding 't kofschip ('t fokschaap) naar 't ex-kofschip ('t sexy fokschaap).
1. Stam eindigt op medeklinker uit 't ex-kofschip --> t
faxen, faxte, heeft gefaxt
2. Stam eindigt op medeklinker die NIET in 't ex-kofschip staat --> d
showen, showde, heeft geshowd
3. Stam eindigt op klinker (in de uitspraak!) --> d
rugbyen, rugbyde, heeft gerugbyd
barbecuen, barbecuede, heeft gebarbecued
Let op: toevoeging uitspraak -e
Deleten (infinitief): stam is delet --> delete (uitspraak -e), in de verleden tijd deletete, voltooid deelwoord gedeletet
Upgraden (infinitief): stam is upgrad --> upgrade (uitspraak -e), in de verleden tijd upgrade, voltooid deelwoord geüpgraded
Carduelis, dank je wel voor de waardevolle aanvulling.
Terzijde: geüpgraded, wat een verschrikking.
Maar als het moet, dan moet het. 
Betjes Herinnering aan Holland: betjesonnetje.wordpress.com
Over rijm: http://betjesonnetje.wordpress.com/tag/rijm
Carduelis, dank je wel voor de waardevolle aanvulling.
Terzijde: geüpgraded, wat een verschrikking.
Maar als het moet, dan moet het. 
Het moet helemaal niet. Opgewaardeerd kan ook (meestal). Al die engelse woorden... bleh.
Micha Meinderts - Sociaal dyslect heeft een nieuwe website!
"De nacht was gevallen en Arthur veegde de scherven bij elkaar." | "Ik ben niet lui, ik bespaar energie." | "Nederlands is makkelijker als je denkt."
@MichaM: beetje off topic, kom jij wel eens websites tegen die in aanbouw zijn? Die waar ik op stuit, zijn allemaal onder constructie....
Betjes Herinnering aan Holland: betjesonnetje.wordpress.com
Over rijm: http://betjesonnetje.wordpress.com/tag/rijm